Historie

De geschiedenis van Buitenplaats Beresteijn gaat terug tot in de 18e eeuw. Uit meerdere gebruiksperioden zijn restanten in de parkaanleg bewaard gebleven en met elkaar verbonden, in het bijzonder zijn de Slingervijver en de Folly of ook wel Hermitage nu nog herkenbaar. Ook een deel van het oorspronkelijke landhuis bestaat nog. Het ensemble van een landhuis op een verhoging, oprijlaan met hekwerk en beuken en siervijver is goed zichtbaar vanaf de Leidseweg.Onlangs is de Kruisvijver ook teruggebracht in de oorspronkelijke situatie.

Tijdlijn van Beresteijn


Circa 5.000 jaar geleden zijn onder invloed van de zee een aantal noord-zuid georiënteerde strandwallen gevormd. Beresteijn is gelegen op en aan de rand van een uitloper van de strandwal ten noordoosten van Voorschoten. In de vroege Middeleeuwen werden de strandwallen in gebruik genomen. De hoger gelegen ruggen van de strandwallen werden gebruikt als bouwland. Op de strandwallen ontstonden noord-zuid georiënteerde verbindingswegen, de zogenaamde heerwegen. In het geval van Voorschoten betreft het “den heerwech van Delff na Leyden”, de huidige Veurseweg en de Leidseweg.

Oorsprong

Beresteijn is een buitenplaats. Een buitenplaats was vroeger een (zomer-)verblijf voor welgestelde stedelingen. Vanaf het einde van de zestiende eeuw investeerden zij in landhuizen en landbezit. Beresteijn is onderdeel van een reeks van historische landgoederen langs de Leidseweg in Voorschoten. Kenmerkend voor deze landgoederenzone – die loopt langs de gehele kust van Zuid-Holland en Noord-Holland – is de samenhangende structuur van landhuizen, geometrische lanenstelsels, grootschalige landschapsparken, boerenerven, akkers, weiden en bosgebied. De oorsprong van Beresteyn als buitenplaats begint als een onderdeel van de buitenplaats Vredenhoef. Uit deze periode als overplaats van Vredenhoef zijn diverse restanten bewaard gebleven zoals de (gedempte) kruisvijver, het terras (later met grot) en enkele lanen.

 In 1833 werd Beresteyn een zelfstandige buitenplaats met een nieuwgebouwd herenhuis en een tuin- en parkaanleg die oude en nieuwe onderdelen van de aanleg met elkaar verbond.

Aan het einde van de 19e eeuw is het gebruik van Beresteijn van particulier bewoonde buitenplaats verschoven naar internaat en seminarie. Ook dit bracht een gewijzigd gebruik met zich mee door de aanleg van onder andere een voetbalveld, tuintheater en de bouw van vele bijgebouwen.

Nu

Op dit moment is Beresteijn niet vrij toegankelijk, maar wie op de Dag van Het Kasteel of de Open Monumentdag Buitenplaats Beresteijn bezoekt kan een wandeling maken over de buitenplaats en het landhuis bekijken en de in latere tijd bijgebouwde verblijven voor het internaat. Van deze gebouwen zijn sommige in gebruik, andere staan leeg.

Gelukkig is de uitgestrekte parkaanleg erachter een lust om in te wandelen of te verpozen. Het Zuid-Hollands Landschap beheert het groen van de buitenplaats. Zij doet evenwel meer dan alleen beheren. De afgelopen jaren zijn er al heel wat stappen en stapjes gezet om de waardevolle delen van de parkaanleg zichtbaarder te maken. Zo is de gehele ondergrond opgeschoond van begroeiing, is bladafval verwijderd uit het water en zijn de oorspronkelijke wandelpaden weer zichtbaar.

Als je goed zoekt vind je prachtige juweeltjes uit vervlogen tijden, zoals de meanderende Slingervijver, de onderdoorgang van de Folly en de cirkel van bomen rondom de herstelde Kruisvijver. Kinderen kunnen op de Dag van het Kasteel en op Open Monumentendag weer hutten bouwen op de vrijgemaakte open weides.

Continuïteit

Het belangrijkste voor Beresteijn is dat de onlosmakelijk relatie tussen parkaanleg en gebouwen opnieuw vormt krijgt, met respect voor de cultuurhistorie van de buitenplaats. Een gedegen onderzoek naar de cultuurhistorische waarde van de parkaanleg met de daaraan verbonden adviezen zijn uitgangspunt voor de herontwikkeling van Beresteijn. Met respect voor de waardevolle onderdelen van de tuin- en parkaanleg maakt de huidige bebouwing plaats voor de nieuwe bebouwing binnen het huidige bouwvlak. De nieuwe bebouwing concentreert zich op slechts een klein deel van het totale park. Het als gemeentelijk monument beschermde deel van het hoofdgebouw blijft behouden waardoor het statige aanzicht vanaf de Leidseweg zal blijven bestaan.

 De ontwikkeling van een nieuwe leefgemeenschap en de verbetering van de kwaliteit van de parkaanleg op Beresteijn gaan hand in hand. Daarvan is de eerste stap van het herstel van het gebied rondom de Kruisvijver door het terugbrengen van de Kruisvijver gerealiseerd. De volgende stap is het open maken van de ruimte voor de Kruisvijver – het zogenaamde ‘ tapis vert’ en het herstel van de Hermitage. Ook voor de omwonenden ontstaan er kansen, want Beresteijn is straks overdag toegankelijk voor publiek. Zo verbindt Beresteijn zich met de buurt en krijgt Voorschoten er zomaar een park bij.

 Door een toekomst met wonen en zorg is Beresteijn opnieuw onderdeel van de lokale samenleving en is herstel en beheer en onderhoud van de historische tuin- en parkaanleg mogelijk. De vernieuwing betekent weer een gezonde basis en borging voor het voortbestaan van de historische continuïteit van de buitenplaats als geheel.

Bekijk ook